سازمان های اعضا و چالش های آن

با نگاهی فراگیر به انواع سازمان های مدرن و با توجه به همه تفاوت های آنها می توان در همه آنها ، موانع و مشکلات مشترکی را مشاهده نمود. این مسائل عبارتند از :

1- تحکیم رابطه با اعضاء و یافتن اعضای جدید
۲ـ نمایندگی علائق و انگیزه های اعضا
۳ـ کار آیی لازم در جهت رسیدن به اهداف

صرف نظر از این سه موضوع ، مسئله تحول پذیری نیز نقش مهمی در حیات یک سازمان ایفا می کند.

تحول سازمانی به معنی این است که هر سازمانی در عرصه های نظری، ساختار، عملکردها، رفتارها و نرم ها و همچنین شرایط مؤثر بر آنها به صورت برنامه ریزی شده دچار تغبیر و دگرگونی شود. تحول سازمانی به صورت یک فرایند است و وقتی این فرآیند شروع و ادامه یافت، قابلیت سازمان در سازگاری با محیط متغیر سیاسی افزایش می باید سازمان های موفق، سازمانهائی هستند که از قابلیت تحول پذیری بالائی برخوردار باشند.

آنچه که سازمان ها را از هم دیگر تفکیک می کند این است که آنها سه مانع و مشکلات مشترک را که در بالا ذکر شد به چه فرمی حل می کنند. در همین جا دو گروه مشخص سازمانی را می توان از همدیگر جدا نمود.

· سازمان های که اعضا با انگیزه مالی به کار گمارده می شوند و فعا لیت انتفاعی دارند

· سازمان هائی که اعضا آن داوطلبانه گردهم می آیند و فعا لیت انتفاعی ندارند

در گروه اول ساختار سازمانی با سلسله مراتب () و بورکراسی و با مرکزیت و رهبری است انگیزه ها و علائق اعضا نقش جدی بازی نمی کند

در گروه دوم انگیزه ها و علائق اعضا یک مسئله کلیدی است . دموکراسی درونی در این جا نقش مهمی دارد. تنها با سلسله مراتب بقای سازمان به خطر می افتد.

هدف در اینجا بررسی چالش های است که نهاد های مدنی تحت عنوان " سازمان آعضا " دارند می باشد.

این جاشها عبارتند از:

دموکراسی درونی

نسخه پیچیده شده برای هیچ سازمانی در این مورد موجود نیست. در هر مورد مشخص باید به این سوالات پاسخ داده شود.

۱ـ درجه و کیفیت دمکراسی درونی در این شرایط مشخص کدام است؟
۲ـ مشارکت نظری گروههای پایه سازمانی در چه سطحی ضروری است؟
۳ـ چقدر اتوریته برای هماهنگی لازم است؟

Andreas Lander در ارتباط با دمکراسی درونی می گوید: "جواب به این سؤال که اتوریته برای رهبران و یا حق مشارکت در تصمیم گیری برای اعضا “ این و آن نیست بلکه "هر چه حق مشارکت بیشتر، در نتیجه تصمیم گیری کمتر" در رابطه با این فرمول باید هر سازمانی با توجه به شرایط مشخص تصمیم بگیرد"

در حقیقت تلفیقی از دمکراسی نمایندگی و دمکراسی مشارکتی با توجه به شرایط مشخص هر سازمان می تواند راهگشا در امر تنظیم مناسبات درونی باشد. فاکتورهای مشخص دیگری نیز در این مورد نقش ایفا می کنند که عبارتند از: تعداد اعضا، درجه تمایل و خواست اعضا، سنت های تاریخی و درک از رهبری و قدرت


علائق اعضا یا هدف

برای تامین علائق و انگیزه های اعضا باید پروسه طولانی یافتن ایده ها و نظرات مشترک و سپس تصمیم گیری را پذیرفت اما بدیهی است که پذیرش این فرم فعالیت به تقلیل کارآئی سازمان منجر می شود.

از سوی دیگر" سازمان اعضا" اگر علائق و انگیزه های اعضای خود را نمایندگی نکند به مرور مشروعیت خود را از دست می دهد

در اینجا مشاهده می کنیم بین مشروعیت و یا به بیان دیگر تامین علائق اعضا و رسیدن به هدف و کار آئی لازم چالش معینی وجود دارد در اینجا هم هیچ راه حل کلی وجود ندارد و تنها با توافق می توان راه حل میانه ای یافت که نه به مشروعیت لطمه زند و همچنین کم و بیش فعایت های موثری را دراه رسیدن به هدف ادامه یابد

حفظ اعضا یا هدف

بلحاظ پرنسب نمی توان گفت که همیشه بین این دو موضوع تناقض وجود دارد. اما این موضوع را نمی توان کتمان نمود که بحث و جدل های مداوم برای یافتن تاکتیک ها و اکسیون ها ، گاهی می تواند این یا آن عضو را ناراضی کند و یا علائق عده ای در این یا آن حرکت ملحوظ نشده باشد و سبب ریزش اعضا گردد.

در اینجا هم چه در تئوری و چه در پراکتیک این تناقض را نمی توان برای همیشه حل نمود. اما باید توجه داشت که در هر نهادی اهداف کوتاه و میانه و دراز مدت وجود دارد. هم اعضا و هم نهاد به طور کلی باید نتایج را در میان مدت ارزیابی کنند نه با یک اکسیون به این سمت یا آن سمت در خلتند.

به هر صورت برای تامین تحول پذیری و تنظیم اهداف و کارائی از یکسو و ازسوی دیگر تحکیم رابطه با اعضای هر نهادی، وجود یک ساختار تعریف شده امری ضروری است